จัดฟัน
จัดฟัน
การจัดฟัน คือ การรักษาทางทันตกรรมที่แก้ไขความผิดปกติของการเรียงตัวของฟัน และการสบฟันในช่องปาก รวมถึงความสัมพันธ์ของกระดูกขากรรไกรบนและล่าง เช่น ฟันซ้อนเก, ฟันห่าง, ฟันยื่น, ฟันสบลึก, ฟันสบคร่อม, ฟันหน้าไม่สบกัน รวมทั้ง คางยื่น คางเบี้ยว เป็นต้น เพื่อให้การบดเคี้ยวอาหารมีประสิทธิภาพ อาจลดปัจจัยเสี่ยงในการเกิดฟันผุหรือโรคเหงือก อันเนื่องมาจากความลำบากในการทำความสะอาดฟันและเหงือกในบริเวณที่ฟันเรียงตัวผิดปกติ และซ้อนเก และยังอาจช่วยเสริมบุคลิกภาพจากการที่มีฟันเรียงกันสวยงามด้วย นอกจากนี้ทันตแพทย์จะทำการวิเคราะห์ วินิจฉัย วางแผนป้องกัน และรักษาปัญหาที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่ง และขนาดของขากรรไกร ตลอดจนความสัมพันธ์ของขากรรไกรกับใบหน้าด้วย
ฟันแบบไหนควรจัดฟัน
เมื่อฟันไม่เรียงตัว การทำความสะอาดจะยากขึ้น และทำให้เกิดฟันผุ เป็นโรคเหงือก นอกจากนี้ ฟันที่สบกันไม่สนิทจะทำให้เคี้ยวอาหารไม่ละเอียด อีกทั้งยังเป็นปัญหาเกี่ยวกับการพูดที่เกิดจากการสบของฟันอีกด้วย ลักษณะฟันที่ควรจัดฟัน มีดังนี้
- ฟันบนยื่น (Protruded) : ฟันหน้าบนยื่นออกมาข้างหน้ามากไป
- ฟันสบลึก (Deepbite) : ฟันหน้าบนสบคร่อมฟันหน้าล่างมากเกินไป
- ฟันกัดคร่อม (Crossbite) : ฟันบนไม่สามารถขบได้พอดีกับฟันล่าง
- ฟันสบเปิด (Openbite) : เมื่อขบฟันและแล้วมีช่องว่างระหว่างฟันหน้าบน และฟันหน้าล่าง
- ฟันห่าง (Spacing) : มีช่องว่างระหว่างฟันหรือฟันที่ขึ้นไม่เต็ม
- ฟันซ้อน (Crowding) : ฟันที่ขึ้นมามากเกินไปจนเกทับกัน
- ฟันกัดเบี้ยว (Midline shift) : จุดศูนย์กลางของฟันบนไม่ตรงกับฟันล่าง
ประเภทของการจัดฟัน
1. การจัดฟันแบบโลหะธรรมดา (Metal bracket)
การจัดฟันแบบโลหะ เป็นการจัดฟันแบบติดแน่นที่นิยมมากที่สุด โดยมีข้อดีคือ สามารถใช้ในการจัดฟันได้ในทุกรูปแบบ ในราคาที่ย่อมเยากว่าแบบอื่น ๆ รวมไปถึงสีสันของยางที่มีให้เลือกใช้ได้หลากหลายอีกด้วย แต่ต้องพบทันตแพทย์ทุก ๆ เดือนเพื่อปรับเปลี่ยนเครื่องมือจัดฟัน โดยระยะเวลาที่ใช้ขึ้นอยู่กับปัญหาฟันของแต่ละบุคคล
2. การจัดฟันแบบเซรามิก (Ceramic bracket)
การจัดฟันด้วยเครื่องมือเซรามิก เป็นเครื่องมือที่มองเห็นได้น้อยมาก ซึ่งลักษณะของเครื่องมือมีความคล้ายคลึงกับแบบโลหะ แต่ทำจากวัสดุเซรามิกสีเหมือนฟัน ซึ่งจะทำงานร่วมกับยางรัดและลวดเพื่อที่จะเคลื่อนฟันไปในตำแหน่งที่ต้องการ การจัดฟันแบบนี้มีข้อดีคือเครื่องมือจะมีลักษณะโปร่งแสงซึ่งจะมองเห็นได้ยากกว่าเหมาะสำหรับผู้ทีไม่ต้องการให้ผู้อื่นเห็นอย่างเด่นชัดว่าจัดฟันอยู่ แต่ก็ยังสามารถเห็นได้บ้างเนื่องจากเครื่องมือยังติดอยู่ที่ด้านนอกของฟันอยู่ ระยะเวลาการพบทันตแพทย์เหมือนการจัดฟันแบบโลหะ แต่การจัดฟันเซรามิก มีราคาสูงกว่าการจัดฟันแบบเหล็กทั่วไป
3. การจัดฟันแบบดามอน (Damon system braces / Self-ligation braces)
การจัดฟันแบบดามอน เป็นเครื่องมือจัดฟันที่ไม่ต้องใส่ยางรัดฟัน ( Self-ligation Braces ) จะแตกต่างจากเครื่องมือแบบธรรมดาคือ เป็นเครื่องมือจัดฟันที่ออกแบบมาเป็นพิเศษให้สามารถเคลื่อนฟันได้โดยการทำงานร่วมกับลวดได้โดยตรง ไม่ต้องใช้ยางรัดฟัน ทำให้การเคลื่อนฟันสามารถทำได้อย่างนุ่มนวลมากขึ้น ความรู้สึกตึงและเจ็บเวลาเคลื่อนฟันน้อยลง การเคลื่อนฟันได้เร็วกว่าแบบธรรมดาซึ่งทำให้ใช้ระยะเวลาในการจัดฟันน้อยลงอีกด้วย มีทั้งเครื่องมือแบบโลหะ และเครื่องมือแบบเซรามิก
4. จัดฟันแบบใสด้วยเครื่องมือถอดได้แบบ Clear aligner
การจัดฟันแบบ Clear aligner เป็นการจัดฟันแบบถอดได้ ทำจากเครื่องมือที่เป็นแผ่นวัสดุใส เหมาะกับผู้ที่มีปัญหาแนวฟันไม่เรียงเป็นระเบียบแบบเล็กน้อย หรือ ผู้ที่เคยจัดฟันมาก่อน แล้วฟันล้ม โดยผู้จัดต้องมาพบทันตแพทย์ทุกเดือน เพื่อตรวจเช็คการเคลื่อนที่ของฟัน
5.จัดฟันแบบใสด้วยเครื่องมือถอดได้แบบ Invisalign
การจัดฟันแบบ Invisalign เป็นการจัดฟันแบบถอดได้ เครื่องมือจะเป็นแผ่นวัสดุใสๆ บางๆ เป็นชิ้นงานที่ทำจากแลปในประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งทำขึ้นมาจากการแสกนฟันร่วมกับการเอกซเรย์โครงสร้างกระดูกและใบหน้า เพื่อให้ทันตแพทย์สามารถออกแบบแผนการรักษาที่เหมาะสมร่วมกับการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ทันสมัยในการที่จะสร้างอุปกรณ์จัดฟันที่เหมาะสมที่สุดสำหรับกับคนไข้แต่ละคน การจัดฟันใสแบบ Invisalign นอกจากความสะดวกสบายแล้ว ยังมองไม่เห็นเครื่องมือจัดฟัน สามารถถอดออกมาตอนรับประทานอาหารหรือทำความสะอาดฟัน และไม่ต้องมาพบทันตแพทย์บ่อยเหมือนการจัดฟันประเภทอื่น เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการใส่เครื่องมือจัดฟันแบบติดแน่น แต่ การจัดฟันแบบนี้มีราคาค่าใช้จ่ายในการจัดฟันสูงกว่าการจัดฟันประเภทอื่น ๆ ขึ้นอยู่กับระดับความรุนแรงของการซ้อนเกของฟัน
**ผลลัพธ์ที่ได้ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล